Hệ thống lướt sóng hoàn chỉnh: từ lý thuyết đến thực hành (P3)

Phần 3: Quy tắc thoát lệnh

Điểm vào quyết định 50% thành công, nhưng điểm thoát quyết định 100% kết quả.

1. Ba loại thoát lệnh

A. Dừng lỗ (stop-loss) – không bàn cãi

Đây là quy tắc sắt đá, không có ngoại lệ, không có “lần này khác”. Khi nào chúng ta phải kích hoạt stop-loss:

1. Stop-loss kỹ thuật:
   • Giá chạm mức stop đã định trước trong kế hoạch giao dịch
   • Giá thủng vùng hỗ trợ quan trọng
   • Mô hình kỹ thuật bị phá vỡ
2. Stop-loss theo thời gian:
   • Giữ mã quá 10 phiên mà không có tiến triển
   • Giá đi ngang, không tăng cũng không giảm nhiều
   • Xuất hiện cơ hội khác tốt hơn
3. Stop-loss theo tin tức:
   • Tin xấu bất ngờ (bê bối, kiện tụng, điều tra…), giá đột ngột giảm sàn
   • CEO/lãnh đạo cấp cao từ chức đột ngột
   • Thay đổi chính sách bất lợi

Stop-loss là để bảo vệ bạn khỏi chính mình. Khi nó kích hoạt, TỰ ĐỘNG thoát. Không suy nghĩ, không hy vọng, không than vãn.

B. Chốt lời (take-profit) – nghệ thuật cân bằng

Chốt lời thường khó hơn cắt lỗ, cũng chỉ tại vì tâm lý tham lam hoặc thiếu độ lì lợm của chúng ta. Chiến lược chốt lời mà bạn có thể tham khảo:

   ➢ Phương pháp 1: Chốt lời từng phần

– Đạt target 1 (50% mục tiêu): Chốt 30-40% vị thế

– Đạt target 2 (100% mục tiêu): Chốt thêm 30-40%

– Giữ 20-30% với trailing stop để đi theo trend

Ví dụ:

• Mua 10,000 cổ phiếu ở 50,000đ
• Target 1 (55,000đ): Bán 3500 cp → Đảm bảo lãi
• Target 2 (60,000đ): Bán 4000 cp → Lock lợi nhuận chính
• Trailing stop cho 2500 cp còn lại → Để lợi nhuận chạy theo trend

   ➢ Phương pháp 2: Trailing Stop (Áp dụng cho trend mạnh)

• Khi giá đạt +7%: Dịch stop lên hòa vốn
• Khi giá đạt +12%: Dịch stop lên +7%
• Khi giá đạt +18%: Dịch stop lên +12%
• Cứ mỗi 5% tăng thêm, dịch stop lên 5%

Kinh nghiệm: Tôi từng có lệnh từ +8% → +23% nhờ trailing stop. Nhưng cũng có lúc từ +15% → +8% vì trailing stop. Đây là tính 2 mặt của trailing stop.

   ➢ Phương pháp 3: Chốt toàn bộ (Khi gặp tín hiệu xấu)

Bán hết ngay lập tức nếu:

• Phá vỡ cấu trúc kỹ thuật (lower high, lower low)
• Volume sụt giảm mạnh khi giá tăng
• Xuất hiện mô hình đảo chiều (bearish engulfing, evening star, darkcloud cover…)
• Tin xấu bất ngờ
• Thị trường chung sụp đổ

C. Thoát khẩn cấp – khi mọi thứ “sai sai”

Đôi khi, bạn vào một lệnh và ngay sau đó cảm thấy có gì “sai sai”. Hãy tin vào trực giác đó.

Có một số dấu hiệu đặc biệt mà bạn cần cân nhắc thoát lệnh ngay:

• Setup không diễn ra như kỳ vọng ngay từ đầu
• Giá không phản ứng đúng với tin tốt
• Volume quá yếu so với dự kiến
• Thị trường chung đột ngột đảo chiều
• Bạn cảm thấy không thoải mái với vị thế đang nắm giữ

Lời khuyên: Một quy tắc nhạy bén mà các bạn có thể tham khảo: Nếu trong 2-3 ngày đầu tiên setup không hoạt động tốt, nên cắt với lỗ nhỏ (2-3%) thay vì chờ đến stop-loss chính (5-7%). Cẩn tắc vô áy náy!

2. Sai lầm thường gặp khi thoát lệnh

   ➢ Di chuyển stop-loss xa hơn → Biến lỗ 5% thành lỗ 15-20%

   ➢ Không chốt lời vì nghĩ “còn tăng được nữa” → Từ +18% về +3% vì tham lam

   ➢ Chốt lời quá sớm vì sợ mất lãi → Bán ở +3% rồi nhìn nó lên +20%

   ➢ Gồng lỗ vì hy vọng hồi lại → Biến swing trade thành nhà “đầu tư dài hạn” bất đắc dĩ

Có lần tôi mua một cổ phiếu, nó tăng 22% trong 5 ngày. Tôi không chốt vì nghĩ “30% chốt cho chẵn”. Một tuần sau, giá về lại điểm mua. Tôi hòa vốn trong tiếc nuối. Từ đó tôi học được: Lãi trên app không phải lãi thật. Chỉ khi chốt lời, tiền mới vào túi.

Bài viết này chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, không phải lời khuyên đầu tư. Mỗi người có hoàn cảnh và mục tiêu khác nhau. Hãy nghiên cứu kỹ trước khi đầu tư và chỉ đầu tư số tiền bạn có thể chấp nhận mất.