Hệ thống lướt sóng hoàn chỉnh: từ lý thuyết đến thực hành (P1)

Dưới góc nhìn của tôi, “lướt sóng” không thiếu chiến thuật. Thứ mọi người thường thiếu nhất là hệ thống giao dịch. Vì khi bạn không có hệ thống, mỗi phiên là một cảm xúc mới: hôm nay breakout, mai pullback, mốt bắt đáy… và cuối cùng tài khoản thua không phải vì bạn dốt, mà vì bạn không nhất quán.

Tôi đã từng như vậy. Từng có giai đoạn tôi thắng liên tục nhiều lệnh, rồi chỉ cần một cú “tham thêm chút” hoặc một lần “gỡ lại cho nhanh”, mọi thứ lại quay về vạch xuất phát. Sau đó tôi mới hiểu: lợi nhuận ngắn hạn không đến từ việc bạn đoán đúng, mà đến từ việc bạn có một bộ quy tắc giúp bạn sống sót khi sai và tối ưu khi đúng.

Sau nhiều năm thử nghiệm, thất bại và điều chỉnh, tôi đã xây dựng được một hệ thống giao dịch mà tôi tin tưởng. Không phải vì nó hoàn hảo – không có hệ thống nào hoàn hảo – mà vì nó phù hợp với tính cách, khẩu vị rủi ro và thời gian của tôi.

Hôm nay tôi muốn chia sẻ chi tiết hệ thống này. Không phải để bạn sao chép y hệt, mà để bạn có một khung tham khảo, rồi điều chỉnh cho phù hợp với chính mình.

Lưu ý quan trọng: Hệ thống này được xây dựng dựa trên thị trường Việt Nam, phù hợp với giao dịch swing trading (giữ từ 2-15 ngày). Nếu bạn muốn scalping (giao dịch trong ngày) hoặc position trading (giữ vài tuần/tháng), bạn cần điều chỉnh đáng kể.

Phần 1: Bộ tiêu chí chọn mã – “đãi cát tìm vàng“

Có hơn 1,500 mã cổ phiếu trên sàn chứng khoán Việt Nam. Việc đầu tiên tôi phải làm là thu hẹp danh sách này xuống còn 20-30 mã đáng theo dõi.

1. Tiêu chí loại bỏ (red flags)

Trước khi xem một mã có tiềm năng không, tôi loại bỏ những mã có các dấu hiệu sau:

❌ Thanh khoản kém và mới niêm yết:

• Khối lượng giao dịch trung bình 20 phiên gần nhất dưới 10 tỷ đồng/phiên (hoặc mức lớn hơn tùy thuộc vào Nav mà bạn đang đầu tư).
• Thời gian niêm yết trên sàn dưới 1 năm.

❌ Biên độ giao động bất thường:

• Xuất hiện những phiên trần/sàn không lý do
• Biến động quá dữ dội
• Giá di chuyển không theo mô hình rõ ràng

Lý do: Những mã này thường bị thao túng. Chúng ta không nên bơi cùng “cá mập”.

❌ Tin tức tiêu cực:

• Doanh nghiệp đang bị điều tra, kiện tụng
• Có dấu hiệu gian lận tài chính
• Lãnh đạo cấp cao bị bắt/thay đổi đột ngột
• Lỗ liên tiếp nhiều quý

❌ Penny stocks (không thuộc khẩu vị rủi ro của tôi):

• Giá dưới 5,000đ
• Không có câu chuyện tăng trưởng rõ ràng
• Công ty nhỏ, mô hình kinh doanh không rõ ràng

Lý do: Dễ bị thao túng, khó thoát lệnh, rủi ro vượt xa tiềm năng lợi nhuận.

2. Tiêu chí tích cực (green flags)

Sau khi loại bỏ những mã không đủ tiêu chuẩn, tôi tìm những mã có ít nhất 5/7 tiêu chí sau:

✅ Thanh khoản tốt:

• KLGD trung bình 20 phiên ≥ 10 tỷ đồng/ngày

✅ Xu hướng rõ ràng:

• Đang trong uptrend tuần: giá trên MA20, hoặc MA20 trên MA50
• Tạo higher highs và higher lows liên tục
• Chưa tăng quá mạnh (chưa tăng tới 50% trong 1 tháng)

Kinh nghiệm: Ưu tiên lướt theo xu hướng, hạn chế “bắt đáy”. Xu hướng là bạn.

✅ Tính “sạch” của hành vi giá:

• Ưu tiên mã “đi theo logic”: tăng có tích lũy, giảm có hồi, phá vỡ có xác nhận.
• Cẩn trọng với mã hay “giật cục”, nhiều nến râu dài bất thường, dễ và có thể đang bị lèo lái.

✅ Volume đột biến có ý nghĩa:

• Volume tăng gấp 1.5-3 lần trung bình khi giá tăng
• Volume giảm khi giá điều chỉnh nhẹ (dấu hiệu tích cực)

Chú ý: Volume tăng khi giá giảm = đà giảm chưa dừng lại. Volume tăng khi giá tăng = ủng hộ xu hướng tăng.

✅ Nằm trong ngành/nhóm đang hot:

• Theo dõi dòng tiền vào các nhóm ngành
• Ưu tiên cổ phiếu trong nhóm dẫn dắt
• Tránh mã đi ngược xu hướng nhóm

✅ Có catalyst (chất xúc tác) rõ ràng:

• Báo cáo tài chính tích cực tới đột biến sắp công bố
• Câu chuyện tăng trưởng
• Dự án lớn sắp hoàn thành
• Hợp đồng mới, mở rộng thị trường
• Ngành đang được chính sách hỗ trợ

✅ Chỉ số kỹ thuật hỗ trợ:

• RSI trong vùng 40-70 (không quá nóng, không quá lạnh)
• MACD cho tín hiệu tích cực (đường MACD cắt lên signal line)
• Giá không quá xa MA20 (tối đa 5-7%)
• Bollinger Bands đang mở rộng (biến động tăng)

3. Quy trình chọn mã (thực hành)

Bước 1: Lọc thô (từ 1,500 → 100 mã)

• Giá: 10,000đ – 200,000đ
• KLGD TB 20 phiên: ≥ 10 tỷ đồng
• Loại bỏ: penny

Bước 2: Lọc kỹ thuật (từ 100 → 30 mã)

• Giá > MA20 tuần > MA50 tuần (uptrend rõ ràng)
• RSI tuần <80
• Không đang ở vùng đỉnh lịch sử

Bước 3: Phân tích sâu (từ 30 → 10 mã)

• Xem biểu đồ tuần để hiểu xu hướng lớn
• Kiểm tra tin tức, sự kiện sắp tới
• Xác định vùng hỗ trợ/kháng cự quan trọng
• Tính toán risk/reward tiềm năng

Bước 4: Watchlist cuối cùng (10 mã)

• Theo dõi hàng ngày, chờ setup vào lệnh xuất hiện
• Cập nhật thông tin, tin tức liên tục

Lưu ý: Danh sách này thay đổi mỗi tuần. Có mã thoát khỏi watchlist vì setup không còn tốt, có mã mới được thêm vào.

4. Mẫu đánh giá cổ phiếu

Dưới đây là bảng đánh giá đơn giản cho mỗi mã, các bạn có thể sử dụng mẫu này hoặc bổ sung/lược bỏ để phù hợp với bản thân hơn.

Bài viết này chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, không phải lời khuyên đầu tư. Mỗi người có hoàn cảnh và mục tiêu khác nhau. Hãy nghiên cứu kỹ trước khi đầu tư và chỉ đầu tư số tiền bạn có thể chấp nhận mất.