Hệ thống lướt sóng hoàn chỉnh: từ lý thuyết đến thực hành (P6)

Ngày Lượt xem: 22

Phần 6: Checklist trước khi giao dịch – “bộ lọc cuối cùng”

Đây là phần quan trọng nhất. Dù setup đẹp đến đâu, dù bạn tự tin đến thế nào, nếu không vượt qua được checklist này → Đừng vào lệnh.

1. Checklist trước giờ giao dịch

8:00-8:45 – Chuẩn Bị

CHECKLIST BUỔI SÁNG

  • Đọc tin tức thị trường (VNExpress, CafeF, Bloomberg)
  • Kiểm tra chỉ số châu Á + US qua đêm
  • Xem lịch kinh tế: có sự kiện quan trọng không?
  • Review watchlist: mã nào gần setup?
  • Kiểm tra tài khoản: vốn khả dụng, vị thế hiện tại
  • Mindset check: tâm lý có ổn định không?

Mindset Check – tự hỏi bản thân:

  • “Tôi có đang áp lực tài chính không?”
  • “Tôi có đang muốn ‘gỡ lại’ lệnh lỗ hôm qua không?”
  • “Tôi có ngủ đủ giấc tối qua không?” (< 6 tiếng = đừng trade)
  • “Tôi có vấn đề cá nhân đang làm phân tâm không?”

Nếu có BẤT KỲ câu trả lời nào là “Có” → Đừng giao dịch hôm nay.

Kinh nghiệm: Những ngày tôi ngủ không đủ giấc, stress, hoặc tâm trạng không tốt – tôi luôn trade tệ. Tôi đã học cách không trade khi tâm lý không ổn.

2. Checklist trước khi vào lệnh

CHECKLIST VÀO LỆNH – 15 ĐIỂM KIỂM TRA

MÃ: _______ | NGÀY: _______ | GIÁ: _______

A. PHÂN TÍCH KỸ THUẬT (7 điểm)

1. Xu hướng rõ ràng (uptrend/downtrend)

2. Giá trên MA20 và MA50 (với uptrend)

3. Volume xác nhận (≥1.5x trung bình 20 phiên khi breakout)

4. RSI trong vùng hợp lý (40-70)

5. Setup cụ thể đã xuất hiện (breakout/pullback/reversal)

6. Vùng hỗ trợ/kháng cự rõ ràng

7. Không có phân kỳ âm (giá tăng, RSI giảm)

B. QUẢN TRỊ RỦI RO (4 điểm)

8. Stop-loss đã xác định cụ thể

9. Risk ≤ 2% tổng vốn cho lệnh này

10. Risk/Reward tối thiểu 1:2

11. Kích thước vị thế đã tính toán đúng

C. BỐI CẢNH THỊ TRƯỜNG (2 điểm)

12. Thị trường chung không đang panic/sụp đổ

13. Không có tin xấu lớn về công ty/ngành

D. TÂM LÝ (2 điểm)

14. Tôi hiểu rõ tại sao vào lệnh (≥3 lý do cụ thể)

15. Tôi thoải mái với mức rủi ro này

ĐIỂM TỔNG: ___/15

  • 13-15 điểm: VÀO LỆNH
  • 10-12 điểm: CÂN NHẮC, cần xác nhận thêm
  • < 10 điểm: KHÔNG VÀO

Quy tắc nhất quán: Nếu không đạt ít nhất 13/15 điểm → Không vào lệnh, dù setup trông có hấp dẫn đến đâu.

3. Tính toán khối lượng vị thế

Công thức tính position size:

Position Size = (Tổng vốn × % Risk chấp nhận) / (% Stop-loss)

Ví dụ:

  • Tổng vốn: 600,000,000đ
  • Risk chấp nhận: 1,5% = 9,000,000đ
  • Giá mua: 50,000đ
  • Stop-loss: 47,000đ (giảm 6%)

→ Position Size = 9,000,000đ / 6% = 150,000,000đ

→ Số lượng: 150,000,000đ / 50,000đ = 3,000 cổ phiếu

Checklist tính toán:

  • Xác định % rủi ro cho lệnh này (thường 1-2%)
  • Xác định điểm stop-loss cụ thể
  • Kiểm tra: vị thế này có vượt quá 30% tổng vốn không?
  • Nếu vượt quá → Giảm khối lượng vị thế hoặc bỏ qua lệnh

4. 5 câu hỏi cuối cùng

Trước khi nhấn nút “Mua”, tôi tự hỏi bản thân 5 câu hỏi này:

1. “Tại sao tôi vào lệnh này?”

  • Nếu không thể liệt kê ít nhất 3 lý do cụ thể → KHÔNG VÀO
  • Nếu lý do là “cảm giác” hoặc “mọi người đang mua” → KHÔNG VÀO

2. “Tôi sẽ sai ở đâu?”

  • Kịch bản nào khiến setup này fail?
  • Điểm stop-loss có hợp lý không?
  • Tôi có thể chấp nhận mức lỗ này không?

3. “Nếu giá đi ngược ngay sau khi mua, tôi sẽ làm gì?”

  • Câu trả lời phải là: “Tôi sẽ cắt lỗ theo kế hoạch”
  • Nếu câu trả lời là “Tôi sẽ chờ xem” → Setup chưa đủ tốt

4. “Tôi có đang FOMO không?”

  • Giá đã tăng bao nhiêu % trước khi tôi nhận ra?
  • Nếu > 7% → Có thể đã muộn
  • Tôi có bình tĩnh hay đang vội vàng?

5. “Nếu người thân hỏi ý kiến, tôi có khuyên họ vào lệnh này không?”

  • Đây là câu hỏi kiểm tra sự trung thực quan trọng nhất
  • Nếu không dám khuyên người thân → Tại sao lại làm với chính mình?

5. Checklist trong khi giữ lệnh

THEO DÕI VỊ THẾ HÀNG NGÀY

BUỔI SÁNG (9:00-11:30):

  • Kiểm tra giá mở cửa so với đóng cửa hôm qua
  • Quan sát volume phiên sáng
  • Có tin tức mới về công ty/ngành không?
  • Giá có đang tiến gần stop-loss không?

BUỔI CHIỀU (13:00-14:30):

  • Xu hướng trong ngày như thế nào?
  • Volume buổi chiều có xác nhận không?
  • Cần điều chỉnh trailing stop không?

CUỐI NGÀY (14:30-15:00):

  • Giá đóng cửa so với kỳ vọng
  • Cập nhật nhật ký (nếu có thay đổi đáng kể)
  • Kế hoạch cho ngày mai

SAU GIỜ GIAO DỊCH:

  • Có tin tức quan trọng sau giờ không?
  • Thị trường quốc tế diễn biến ra sao?
  • Vị thế này còn hợp lý không?

Cân nhắc thoát ngay:

  • Giá không phản ứng với tin tốt
  • Volume sụt giảm đột ngột
  • Phá vỡ cấu trúc kỹ thuật (lower high, lower low)
  • Tin xấu bất ngờ về công ty
  • Cảm giác “không thoải mái” kéo dài

6. Checklist trước khi thoát lệnh

QUYẾT ĐỊNH THOÁT LỆNH

LÝ DO THOÁT:

  • Đạt target profit
  • Kích hoạt stop-loss
  • Setup bị phá vỡ
  • Time stop (giữ quá lâu)
  • Cơ hội tốt hơn xuất hiện
  • Tin xấu/thay đổi yếu tố cơ bản của cổ phiếu

TỰ HỎI:

  • Quyết định này dựa trên kế hoạch hay cảm xúc?
  • Tôi có đang thoát vì sợ hãi/tham lam không?
  • Nếu chưa có vị thế, tôi có vào lệnh bây giờ không?

NẾU CHỐT LỜI:

  • Đã đạt target đã định
  • Có dấu hiệu đảo chiều rõ ràng
  • Không hối tiếc nếu giá tiếp tục tăng

NẾU CẮT LỖ:

  • Đúng với stop-loss đã định
  • Không di chuyển stop để “chờ thêm”
  • Chấp nhận lỗ, không giao dịch trả thù

7. Checklist review cuối tháng

REVIEW THÁNG – CHECKLIST

SỐ LIỆU:

  • Ghi lại tất cả giao dịch trong tháng
  • Tính win rate, average gain/loss
  • Cập nhật biểu đồ trực quan hóa hiệu suất vốn đầu tư
  • So sánh với chuẩn đối sánh (VN-Index)

PHÂN TÍCH:

  • Setup nào hoạt động tốt nhất?
  • Setup nào cần cải thiện/loại bỏ?
  • Sai lầm nào lặp lại?
  • Điểm mạnh cần phát huy?

TÂM LÝ:

  • Tháng này tâm lý như thế nào?
  • Có vi phạm quy tắc nào không?
  • Có FOMO/giao dịch trả thù không?
  • Kiểm soát cảm xúc tốt hay chưa?

KẾ HOẠCH THÁNG SAU:

  • Cập nhật watchlist
  • Những mã nào cần theo dõi?
  • Điều chỉnh chiến lược nếu cần
  • Mục tiêu cụ thể cho tháng sau

Bài viết này chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, không phải lời khuyên đầu tư. Mỗi người có hoàn cảnh và mục tiêu khác nhau. Hãy nghiên cứu kỹ trước khi đầu tư và chỉ đầu tư số tiền bạn có thể chấp nhận mất.